Czy wiesz, że listopad to jedno z najważniejszych miesięcy w sezonie ogrodniczym dla początkujących i średniozaawansowanych ogrodników? To czas ostatnich porządków, zabezpieczeń i nasadzeń zanim dotrą mrozy. Wykonanie odpowiednich prac teraz nie tylko ułatwi zimę roślinom, ale sprawi, że wiosną Twój ogród szybciej ”wstanie”, a Ty będziesz mieć mniej pracy. Poniżej znajdziesz szczegółową listę 12 prac, które warto zrobić w ogrodzie w listopadzie — krok po kroku.
12 prac w ogrodzie przed zimą
1. Grabienie liści i czyszczenie trawnika
Zalegające liście mogą stanowić barierę dla światła, sprzyjać gniciu darni i chorobom grzybowym. Regularnie grabienie, a następnie ich kompostowanie (lub zagospodarowanie jako ściółka) to podstawa. Stosuj dmuchawę lub odkurzacz ogrodowy z funkcją rozdrabniania liści dla łatwiejszego działania.
2. Ostatnie koszenie i przygotowanie murawy
Murawa powinna być skoszona nieco wyżej niż latem – zbyt krótka trawa łatwiej przemarza. Warto wykonać również wertykulację lub aerację, jeśli trawnik był mocno użytkowany.
3. Usuwanie resztek roślinnych i porządkowanie rabat
Na rabatach usuń byliny, jednoroczne rośliny, chwasty i resztki korzeni. W przypadku bylin, które pozostawiasz zimować (np. z nasionami dla ptaków), usuń tylko części chorych roślin. Oczyść też grządki warzywne – pozostałości po uprawie mogą być siedliskiem szkodników i chorób.
4. Sadzenie cebul wiosennych i nowych drzew/krzewów
Jeśli gleba nie jest jeszcze przemrożona, to nadal dobry moment na sadzenie cebul tulipanów, narcyzów, krokusów oraz sadzonek drzew i krzewów z odkrytym korzeniem. Po posadzeniu dobrze je obficie podlać i przykryć warstwą ściółki.
5. Zabezpieczanie roślin wrażliwych na mróz
Rośliny takie jak różaneczniki, hortensje, młode okazy drzew i krzewów, warto osłonić. To może być włóknina, słomiane maty, gałęzie świerkowe lub kopczyk z ziemi w podstawie pnia. Dla drzew posadź siatkę przeciwko gryzoniom przy pniu.
6. Podlewanie roślin zimozielonych oraz młodych nasadzeń
Zimą rośliny mogą cierpieć nie z powodu mrozu, ale suszy – gdy gleba jest zamarznięta lub wysuszona. Dlatego w bezmroźne dni warto obficie podleć rośliny zimozielone oraz świeże nasadzenia. Po podlewaniu zastosuj ściółkę w celu zatrzymania wilgoci.
7. Prace w warzywniku i sadzie – zbiory, nawożenie, przekopywanie
W sadzie zbierz wszystkie nadmiarowe owoce, usuń te porażone chorobami czy szkodnikami – stanowią zagrożenie na przyszły sezon. W warzywniku: usuń resztki upraw, przekop grządki, możesz wysiać warzywa ozime (np. szpinak, sałatę) jeśli gleba nie jest zamarznięta. Po zbiorach zastosuj nawożenie kompostem lub obornikiem.
8. Przycinanie, czyszczenie drzew i krzewów
Usuwaj gałęzie uszkodzone, spróchniałe lub chore. Niektóre cięcia możemy zostawić na później, ale podstawowe porządki wykonaj już teraz. Pamiętaj, by wszelkie rany po cięciu zabezpieczyć odpowiednimi preparatami (tam gdzie to konieczne).
9. Konserwacja narzędzi, sprzętu i mebli ogrodowych
Narzędzia ogrodnicze po sezonie wymagają czyszczenia, ostrzenia i przechowania w suchym miejscu. Meble ogrodowe – szczególnie te z wikliny, rattanu czy tkanin – warto schować lub przynajmniej zabezpieczyć pokrowcem przed wilgocią i mrozem.
10. Zabezpieczenie oczka wodnego, donic i tarasu
Jeśli masz oczko wodne – usuń z niego opadłe liście i martwe części roślin. Możesz rozważyć założenie przerębla lub napowietrzacza, by zapewnić wymianę gazową pod lodem. Donice i taras również wymagają przygotowania – przenieś delikatne rośliny do pomieszczenia, a donice zabezpiecz przed zamarzaniem.
11. Ściółkowanie i kopczykowanie dla ochrony korzeni
Rośliny o płytkiej strefie korzeniowej, nowe nasadzenia i byliny wrażliwe na mrozy warto przykryć warstwą ściółki: liście, kora, trociny lub granulat korowy. Przy pniach młodych drzew wykonaj kopczyk ziemi lub torfu na wysokość 20-30 cm.
12. Planowanie i dekorowanie – taras, balkon, małe ozdobniki
Choć może się wydawać, że prace dekoracyjne to tylko „ładnie wygląda”, to jednak w listopadzie warto pomyśleć o dekoracjach zimowych, aranżacji balkonu czy tarasu – np. zimozielone rośliny w donicach, chryzantemy, lampiony, dekoracje z dyni. To także dobry moment, by zaplanować nowe nasadzenia i zakupy na wiosnę – potraktuj to jako inwestycję w sezon przyszły.
Podsumowanie – co zyskujemy wykonując te prace
Wykonując powyższe prace w listopadzie, zyskujesz:
- zdrowsze rośliny i łatwiejszy start wiosną
- mniej pracy w momencie, gdy pogoda się poprawi
- mniejsze ryzyko chorób i szkodników, które zimują w ogrodzie
- lepiej przygotowany trawnik, który wiosną szybciej się „obudzi”
- efektowny ogród już wczesną wiosną, bo podstawy zostały położone wcześniej
